Pracownie Kompas Jutra – 200 mln zł na nowoczesne pracownie przyrodnicze i techniczne w szkołach

 

Pracownie Kompas Jutra – nowy program MEN dla szkół podstawowych

Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiedziało uruchomienie programu „Pracownie Kompas Jutra”, którego budżet wyniesie aż 200 mln zł. Środki mają zostać przeznaczone na wyposażenie oraz doposażenie szkolnych pracowni przyrodniczych i pracowni do zajęć praktyczno-technicznych w latach 2026–2029. Program jest odpowiedzią na planowane zmiany w podstawie programowej oraz zwiększenie liczby godzin zajęć przyrodniczych i technicznych w szkołach podstawowych.

Dla wielu samorządów i dyrektorów szkół będzie to jedna z największych szans na modernizację zaplecza dydaktycznego od czasu programów Laboratoria Przyszłości czy wyposażania szkół w pracownie AI i STEM.

Kto będzie mógł skorzystać z programu?

Program skierowany jest przede wszystkim do organów prowadzących szkoły podstawowe oraz publicznych placówek doskonalenia nauczycieli. Szczególne preferencje mają otrzymać szkoły funkcjonujące w gminach o najniższym wskaźniku zamożności. Dzięki temu wsparcie ma trafić tam, gdzie potrzeby inwestycyjne są największe.

Zgodnie z założeniami programu:

• dotacja może pokryć do 80% kosztów inwestycji,
• wymagany wkład własny wyniesie minimum 20%,
• program będzie realizowany w latach 2026–2029,
• budżet każdego roku wyniesie 50 mln zł.

To oznacza, że samorządy już dziś powinny rozpocząć analizę potrzeb swoich szkół i przygotowywać się do przyszłych naborów.

Dlaczego powstają nowe pracownie?

Od września 2026 roku w klasach IV–VI szkół podstawowych stopniowo wdrażane będą nowe rozwiązania programowe. Przyroda ma być realizowana w zwiększonym wymiarze godzin, a dotychczasowa technika zostanie zastąpiona nowymi zajęciami praktyczno-technicznymi.

Nowa podstawa programowa ma większy nacisk kłaść na:

• eksperymentowanie,
• obserwację zjawisk przyrodniczych,
• rozwijanie kompetencji technicznych,
• naukę poprzez działanie,
• projektowanie i konstruowanie,
• rozwijanie umiejętności praktycznych.

W praktyce oznacza to konieczność wyposażenia szkół w nowoczesne pomoce dydaktyczne, sprzęt laboratoryjny oraz rozwiązania multimedialne wspierające prowadzenie zajęć.

Jakie wyposażenie będzie można kupić?

Choć szczegółowe listy wyposażenia mogą jeszcze ulec zmianie, już dziś wiadomo, że program przewiduje finansowanie zakupu szerokiego zakresu pomocy dydaktycznych i wyposażenia pracowni. Wśród nich znajdują się między innymi:

• mikroskopy i zestawy preparatów,
• stacje pogodowe,
• globusy i mapy edukacyjne,
• modele biologiczne i geograficzne,
• zestawy do doświadczeń i eksperymentów,
• wagi laboratoryjne,
• termometry,
• soczewki,
• magnesy,
• wyposażenie BHP,
• elementy organizacji pracowni i przechowywania sprzętu.

Jednak nowoczesna pracownia nie może opierać się wyłącznie na tradycyjnych pomocach dydaktycznych.

Nowoczesna pracownia przyrodnicza to także technologia

Coraz więcej szkół decyduje się na połączenie klasycznych pomocy dydaktycznych z technologiami cyfrowymi. W praktyce oznacza to wykorzystanie:

• monitorów interaktywnych,
• wizualizerów,
• kamer dokumentacyjnych,
• zestawów STEM,
• drukarek 3D,
• robotów edukacyjnych,
• oprogramowania edukacyjnego.

Monitor interaktywny staje się dziś centralnym punktem nowoczesnej pracowni. Pozwala wyświetlać modele 3D, prowadzić doświadczenia wirtualne, analizować wyniki eksperymentów czy prezentować materiały multimedialne w jakości 4K.

Dzięki temu uczniowie nie tylko obserwują zjawiska przyrodnicze, ale aktywnie uczestniczą w procesie nauczania.

 

Terminy składania wniosków – co już wiadomo?

Obecnie Ministerstwo Edukacji Narodowej nie opublikowało jeszcze dokładnych dat składania i rozpatrywania wniosków w programie „Pracownie Kompas Jutra”. Z projektów dokumentów wynika jednak, że program ma zostać uruchomiony w II kwartale 2026 roku, a pierwszy nabór ma zostać przeprowadzony jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego 2026/2027.

Warto zwrócić uwagę, że według informacji publikowanych przez dostawców wyposażenia edukacyjnego czas na złożenie dokumentacji może być bardzo krótki i wynosić około 14 dni od ogłoszenia naboru. Oznacza to, że szkoły powinny już teraz przygotować diagnozę potrzeb, listę wyposażenia oraz wstępne kosztorysy.

Przewidywany harmonogram programu

Etap	Termin
Przyjęcie rozporządzenia	II kwartał 2026
Ogłoszenie pierwszego naboru	2026 r.
Składanie wniosków	po uruchomieniu programu
Ocena wniosków	termin oczekuje na publikację MEN
Zakupy wyposażenia	2026–2029
Wejście nowych przedmiotów do szkół	1 września 2026
Pierwsze sprawozdanie MEN	do 30 marca 2027 r.

 

Jak przygotować szkołę do programu Pracownie Kompas Jutra?

Choć szczegóły naboru będą jeszcze dopracowywane, warto już teraz rozpocząć przygotowania.

Najważniejsze działania obejmują:

1. Audyt obecnego wyposażenia pracowni.
2. Określenie braków sprzętowych.
3. Analizę wymagań nowej podstawy programowej.
4. Opracowanie listy potrzebnych pomocy dydaktycznych.
5. Przygotowanie kosztorysu.
6. Zabezpieczenie wkładu własnego.

Szkoły, które wcześniej przygotują koncepcję wyposażenia pracowni, będą mogły szybciej reagować po ogłoszeniu szczegółowych zasad programu.

Czy Pracownie Kompas Jutra mogą powtórzyć sukces Laboratoriów Przyszłości?

Wiele wskazuje na to, że program może stać się jednym z najważniejszych projektów wspierających edukację w najbliższych latach. Podobnie jak Laboratoria Przyszłości, ma on wspierać rozwój kompetencji praktycznych, kreatywności i umiejętności rozwiązywania problemów.

Różnica polega jednak na tym, że tym razem nacisk położono na nauki przyrodnicze oraz rozwój kompetencji technicznych uczniów klas IV–VI.

Dla szkół oznacza to szansę na stworzenie nowoczesnych przestrzeni edukacyjnych, które będą odpowiadały wymaganiom współczesnej edukacji i potrzebom rynku pracy przyszłości.

Program „Pracownie Kompas Jutra” to 200 mln zł przeznaczone na rozwój szkolnych pracowni przyrodniczych i technicznych. Dotacje mogą pokryć nawet 80% kosztów inwestycji, a wsparcie ma trafić przede wszystkim do szkół z mniej zamożnych gmin. Dzięki programowi placówki będą mogły wyposażyć pracownie w nowoczesne pomoce dydaktyczne, sprzęt laboratoryjny oraz technologie cyfrowe wspierające naukę przez doświadczenie i praktyczne działanie. Dla dyrektorów szkół oraz samorządów to dobry moment, aby rozpocząć przygotowania i zaplanować modernizację swoich pracowni edukacyjnych.